Kathmandu
Cancer Center
Kathmandu
Cancer Center
थाइरोइडेक्टोमी, नेक डिसेक्सन र Radioiodine I-131 थेरापी — थाइरोइड क्यान्सर सबैभन्दा उपचार-योग्य क्यान्सरमध्ये एक हो। समयमै आउनुहोस्।
💡 राम्रो खबर: थाइरोइड क्यान्सर उपचारपछि सामान्य जीवन बिताउन सकिन्छ। गोली नियमित खाएमा हर्मोन सन्तुलन ठिक रहन्छ।
थाइरोइड ग्रन्थि गलाको अगाडि पुतलीको आकारको हुन्छ। यो ग्रन्थिले हाम्रो शरीरको चयापचय (metabolism), हृदयगति र ऊर्जा नियन्त्रण गर्ने हर्मोन बनाउँछ।
थाइरोइड क्यान्सर यस ग्रन्थिका कोषहरूमा असामान्य वृद्धि हुँदा हुन्छ। नेपालमा युवा महिलाहरूमा यो बढी देखिन्छ।
गलाको अगाडि, श्वासनलीको दायाँ-बायाँ। पुतलीको आकार। वजन: लगभग २०-३० ग्राम।
प्रकार अनुसार उपचार र नतिजा फरक हुन्छ
सबैभन्दा सामान्य र सबैभन्दा राम्रो नतिजा। युवा महिलामा बढी। Radioiodine थेरापीमा राम्रोसँग प्रतिक्रिया गर्छ। ९५%+ निको हुने।
रगतबाट हड्डी र फोक्सोमा फैलिन सक्छ। तर उचित उपचारले राम्रो नतिजा। Radioiodine प्रतिक्रिया Papillary भन्दा कम।
Calcitonin हर्मोन बनाउने C-cells बाट। आनुवंशिक (RET Mutation) हुन सक्छ। Radioiodine काम गर्दैन। सर्जरी नै मुख्य।
सबैभन्दा आक्रामक र दुर्लभ। उमेरदार बिरामीमा। तुरुन्त Multimodal उपचार जरुरी। KCC मा रेडियोथेरापी + केमो उपलब्ध।
Papillary Thyroid Cancer मा ५-वर्षे बाँच्ने दर।
थाइरोइड क्यान्सर निको हुने क्यान्सरमध्ये एक हो।
यी लक्षणहरू गलगाँड वा अन्य समस्यामा पनि हुन्छन् — तर देखिएमा जाँच गराउनुहोस्
गलाको अगाडि गाँठो वा सुन्निनु — छिटो बढिरहेको छ भने जाँच गराउनु जरुरी।
खाना वा पानी निल्दा गाह्रो हुनु — ट्युमरले खाना नलीमा दबाब दिँदा।
आवाज कर्कश हुनु वा अचानक बदलिनु — स्वर नली नजिकको स्नायुमा असर परेको संकेत।
ठूलो ट्युमरले श्वासनलीमा दबाब दिँदा सास फेर्न गाह्रो हुन सक्छ।
पहिले सानो थियो, छोटो समयमा ठूलो भयो भने तुरुन्त जाँच गराउनुहोस्।
काँखा वा गलाका लसीका ग्रन्थि (Lymph node) सुन्निनु — क्यान्सर फैलिएको संकेत।
थाइरोइड ग्रन्थिको पहिलो र सबैभन्दा सजिलो जाँच। गाँठोको आकार, संख्या र स्वभाव (Solid/Cystic, Calcification) हेर्न। दुखाइरहित।
थोरै सुईले गाँठोबाट कोष नमूना निकालेर परीक्षण। क्यान्सर छ/छैन र कुन प्रकारको हो भनेर थाहा पाउन। KCC मा अल्ट्रासाउन्ड-गाइडेड FNAC उपलब्ध।
हर्मोन जाँच — थाइरोइड कसरी काम गरिरहेको छ भनेर। Calcitonin — Medullary type पत्ता लगाउन। Thyroglobulin — उपचारपछि निगरानीका लागि।
क्यान्सर लसीका ग्रन्थि वा आसपासको संरचनामा फैलिएको छ/छैन भनेर Staging गर्न।
सर्जरीपछि — थाइरोइड कोष (क्यान्सर सहित) शरीरमा कहाँ-कहाँ बाँकी छ भनेर पत्ता लगाउन। Radioiodine थेरापी दिनुअघि गरिन्छ।
अधिकांश बिरामीको उपचार सर्जरी + Radioiodine + जीवनभर गोलीले हुन्छ
पूरै थाइरोइड ग्रन्थि निकाल्ने। अधिकांश क्यान्सरमा यही गरिन्छ।
एक लोब मात्र निकाल्ने। सानो, Low-risk ट्युमरमा।
लसीका ग्रन्थिमा फैलिएको छ भने सँगै निकाल्ने।
अप्रेशनमा Recurrent Laryngeal Nerve (आवाजको स्नायु) र Parathyroid ग्रन्थि जोगाउन सावधानी गरिन्छ।
सर्जरीपछि खाने क्याप्सुल (I-131) जसले बाँकी थाइरोइड कोष र क्यान्सर कोषलाई लक्षित गरी नाश गर्छ। केमोथेरापी होइन — थाइरोइड कोषमा मात्र असर गर्छ।
थाइरोइड निकालेपछि शरीरलाई बाहिरबाट हर्मोन दिनुपर्छ। Levothyroxine (Thyrozine) गोली दिनको एकपटक खानुपर्छ। यो गोलीले TSH कम राखेर क्यान्सर फेरि नफर्किन मद्दत गर्छ।
गोली नियमित खाएमा सामान्य जीवन बिताउन सकिन्छ। नियमित रगत जाँच गरेर मात्रा मिलाइन्छ।
Radioiodine काम नगरेको वा Anaplastic क्यान्सरमा — Sorafenib, Lenvatinib टार्गेटेड थेरापी। Anaplastic type मा External Beam Radiotherapy (EBRT) + Chemotherapy।
उपचारपछि पनि नियमित जाँच गर्नु — सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कदम
हो — तर यो साधारण गोली हो। नियमित खाएमा सामान्य जीवन बिताउन सकिन्छ।
हो — Levothyroxine गर्भावस्थामा सुरक्षित छ। तर डाक्टरसँग मात्रा मिलाउनु जरुरी।
Papillary/Follicular type मा फर्किने सम्भावना कम छ। नियमित Thyroglobulin जाँच गरेमा थाहा हुन्छ।
Total Thyroidectomy र Neck Dissection — नेपालमै। स्नायु र Parathyroid जोगाउने ध्यान।
Adjuvant Radioiodine थेरापी — भारत जान नपरी नेपालमै।
TSH, Thyroglobulin निगरानी र Levothyroxine मात्रा समायोजन — एकै ठाउँमा।
सर्जिकल ओन्कोलोजिस्ट, न्युक्लियर मेडिसिन र एन्डोक्रिनोलोजिस्टको सहकार्य।
गलामा गाँठो छ? थाइरोइडको रिपोर्ट छ? व्हाट्सएपमा पठाउनुहोस् — हाम्रा विशेषज्ञहरूले छिटो मार्गदर्शन दिनेछन्। थाइरोइड क्यान्सर निको हुन सकिन्छ — ढिला नगर्नुहोस्।
📍 ताथली, भक्तपुर · रिङ रोड पिकअप उपलब्ध