Kathmandu
Cancer Center
Kathmandu
Cancer Center
अपरेसन, केमोथेरापी, जन्डिस कम गर्ने, दुखाइ कम गर्ने - सबै उपचार KCC काठमाडौंमा उपलब्ध छ। हाम्रो टोलीले तपाईंको परिवारलाई पहिलो दिनदेखि नै सहयोग गर्छ।
प्यान्क्रियाज (कहिलेकाहीं मान्छेहरू पेनकिरियाज, पेनक्रियाज पनि भन्छन्) भनेको पेटभित्र पछाडिपट्टि रहेको एउटा सानो ग्रन्थि हो। यसले खाना पचाउने रस बनाउँछ र रगतमा चिनी नियन्त्रण गर्ने इन्सुलिन हर्मोन पनि बनाउँछ।
जब यहाँ क्यान्सर हुन्छ, सुरुमा प्रायः कुनै दुखाइ हुँदैन। धेरैजसो बिरामीलाई आँखा पहेंलो भएपछि, छाला पहेंलो भएपछि, तौल घटेपछि, वा पेट र ढाड दुखेपछि मात्र थाहा हुन्छ।
सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पहिलो प्रश्न हो: अपरेसन गर्न मिल्छ कि मिल्दैन? यो CT स्क्यान हेरेर मात्र थाहा हुन्छ। KCC का डाक्टरले स्क्यान हेरेर तपाईंलाई इमान्दारीसाथ बताउँछन्।
प्यान्क्रियाज क्यान्सर गाह्रो रोग हो — हामी यो लुकाउँदैनौं। तर यसको मतलब "केही गर्न सकिँदैन" भन्ने होइन।
अपरेसन गर्न मिल्छ भने अपरेसन गर्छौं। मिल्दैन भने पनि केमोथेरापी, जन्डिस हटाउने, दुखाइ कम गर्ने, र सम्पूर्ण हेरचाह हामीसँग छ। KCC आउने हरेक बिरामीले पूर्ण जाँच र स्पष्ट योजना पाउँछन् — कसैलाई पनि खाली हात फर्काइँदैन।
आँखा र छाला पहेंलो हुनुलाई जन्डिस भनिन्छ। यो प्यान्क्रियाज नजिकको नली बन्द भएर हुन्छ। यो खतराको संकेत हो - तर यसलाई कम गर्न सकिन्छ।
पित्त नली बन्द भएर हुने जन्डिस २–३ दिनमै कम गर्न सकिन्छ — एउटा सानो नली (स्टेन्ट) राखेर। यो काम KCC मा हुन्छ, भारत जानु पर्दैन। नली राखेपछि भोक लाग्छ, रङ फर्किन्छ, बिरामी धेरै राम्रो महसुस गर्छन् - त्यसपछि अरू उपचार सुरु हुन्छ।
जन्डिस जहिले पनि क्यान्सरले मात्र हुँदैन — पत्थरी र अरू कारणले पनि हुन्छ। तर जे कारणले भए पनि जाँच गराउनु जरुरी छ। आफैं ठीक होला भनेर कुर्नु हुँदैन।
प्यान्क्रियाज क्यान्सर सुरुमा प्रायः चुपचाप बढ्छ। लक्षण देखिएपछि पनि अरू रोगसँग मिल्दोजुल्दो हुन्छ। यी लक्षणहरू एकसाथ देखिए वा केही हप्तादेखि छन् भने जाँच गराउनुहोस्।
यी लक्षणहरू प्यान्क्रियाज क्यान्सरका मात्र होइनन् — अरू रोगमा पनि हुन सक्छन्। तर एकैसाथ धेरै लक्षण देखिए वा लामो समयदेखि छन् भने डाक्टरसँग जाँच गराउनु बुद्धिमानी हो।
धेरै परिवारलाई थाहा हुँदैन — KCC आएपछि के के हुन्छ? यहाँ एक–एक गरेर बताउँछौं।
बिरामीको लक्षण, कहिलेदेखि भयो, के के जाँच भइसक्यो — सबै सुन्छन्। पुरानो रिपोर्ट, X-ray, स्क्यान जे छ ल्याउनुस्। केही नभए पनि हुन्छ — हामी नयाँबाट सुरु गर्छौं।
कलेजोको काम जाँच्ने (LFT), एउटा क्यान्सरको संकेत दिने (CA 19-9 भनिन्छ), र सामान्य रगत जाँच — परिणाम प्रायः केही घन्टामा आउँछ।
पेटको विशेष CT स्क्यानले प्यान्क्रियाजको ट्युमर कहाँ छ, कति ठूलो छ, र रगतको नलीमा टाँसिएको छ कि छैन — सबै देखाउँछ। यो सबभन्दा महत्त्वपूर्ण जाँच हो।
सुइँले ट्युमरको सानो टुक्रा लिइन्छ — प्रायः स्थानीय सुन्न पारेर। यसले क्यान्सर हो कि होइन र कस्तो क्यान्सर हो भन्ने निश्चित हुन्छ ।
शल्यचिकित्सक, क्यान्सर औषधि विशेषज्ञ, र रेडियोलोजिस्ट सबैले मिलेर बिरामीको रिपोर्ट हेर्छन् — एउटा स्पष्ट योजना बनाउँछन्। त्यो योजना बिरामी र परिवारलाई नेपाली भाषामा बुझाइन्छ।
जन्डिस छ भने पहिले त्यो हटाइन्छ — सोही दिन पनि हुन सक्छ। त्यसपछि अपरेसन वा केमोथेरापी — जे उचित छ, सकेसम्म छिटो सुरु हुन्छ।
हुन्छ। KCC मा प्यान्क्रियाज क्यान्सरको ठूलो अपरेसन हुन्छ। अपरेसन मात्र क्यान्सरलाई पूर्ण रूपमा निको पार्न सक्ने उपाय हो — त्यसैले सम्भव छ भने यो राम्रो अवसर हो।
करिब ७०% प्यान्क्रियाज क्यान्सर माथिल्लो भाग (हेड) मा हुन्छ — जहाँ पित्त नली पनि जान्छ। ह्विपल अपरेसनले यो भाग, आन्द्राको सुरुवाती हिस्सा, र पित्त थैली निकाल्छ — त्यसपछि सबै भाग जोडिन्छ। ट्युमर शरीरबाट बाहिरिन्छ।
यो ठूलो अपरेसन हो — ५–८ घन्टा लाग्छ, अस्पतालमा १०–१४ दिन बस्नुपर्छ, घरमा केही हप्ता आराम चाहिन्छ। अपरेसन अघि डाक्टरले हरेक कुरा विस्तारमा बताउँछन् — कुनै पनि निर्णय परिवारको सहमतिमा मात्र हुन्छ।
अपरेसनपछि प्रायः केही महिना केमोथेरापी दिइन्छ — क्यान्सर फर्कने सम्भावना कम गर्न।
ट्युमर बीच वा तल्लो भागमा छ भने त्यो हिस्सा (प्लीहा सहित) निकाल्ने अपरेसन हुन्छ। ह्विपल भन्दा केही सानो अपरेसन हो, बिरामी छिटो निको हुन्छन्।
दुर्भाग्यले यस भागको ट्युमरले जन्डिस गराउँदैन — त्यसैले ढाड दुख्ने, तौल घट्ने जस्ता लक्षण आउँदासम्म क्यान्सर बढिसकेको हुन्छ।
कहिलेकाहीं ट्युमर रगतको ठूलो नली नजिक हुन्छ — अहिले अपरेसन गर्दा जोखिम बढी हुन्छ। त्यस्तोमा पहिले केमोथेरापी दिएर ट्युमर सानो पारिन्छ। केही महिनापछि फेरि स्क्यान गरेर अपरेसन सम्भव भयो कि हेरिन्छ।
यस तरिकाले धेरै बिरामीलाई अपरेसनको मौका मिलेको छ जसलाई पहिले "अपरेसन हुँदैन" भनिएको थियो।
अपरेसनपछि प्यान्क्रियाजले पर्याप्त पाचन रस बनाउन सक्दैन। यसको समाधान सरल छ — खाना खाँदा हरेक पटक एउटा क्याप्सुल खाने जसले पाचन रस बनाइदिन्छ। यसले पाचन, तौल, र ऊर्जा सामान्य राख्छ।
केही बिरामीलाई इन्सुलिन पनि चाहिन्छ। सबै कुरा अस्पतालबाट जाँदा विस्तारमा सिकाइन्छ।
अपरेसनपछि ३–६ महिनामा रगत जाँच र स्क्यान भइरहन्छ — यो सबै KCC मा नेपालमै हुन्छ, भारत जानु पर्दैन।
पाइन्छ। KCC मा प्यान्क्रियाज क्यान्सरका लागि केमोथेरापी दिइन्छ — भारतमा दिइने जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको औषधि।
केमोथेरापीका औषधि रगतमार्फत सारा शरीरमा जान्छन् र क्यान्सरका कोशिका मार्छन्। प्यान्क्रियाज क्यान्सरमा यो चार तरिकाले प्रयोग गरिन्छ:
प्रायः पर्दैन। KCC मा केमोथेरापी दिन छुट्टै कोठा (डे-केयर वार्ड) छ। बिरामी आउँछन्, केही घन्टा बस्छन्, औषधि दिइन्छ, र घर फर्कन्छन् — रात बस्नु पर्दैन। एक सेसन र अर्को सेसनको बीचमा एक–दुई हप्ताको बिदा हुन्छ।
केही केमोथेरापी चक्कीको रूपमा घरमै खाइन्छ — अस्पताल आउनु पनि पर्दैन।
पाइन्छ। KCC मा अन्तर्राष्ट्रिय मानकको केमोथेरापी दिइन्छ — भारत, युरोप, र विश्वभरि प्रयोग हुने जस्तै। प्यान्क्रियाज क्यान्सरका दुई मुख्य औषधि संयोजन:
कुन औषधि दिने भन्ने बिरामीको उमेर, स्वास्थ्य अवस्था, र क्यान्सरको प्रकार हेरेर डाक्टरले निर्णय गर्छन्। दुवै KCC मा उपलब्ध छन्।
करिब १५ मध्ये १ प्यान्क्रियाज क्यान्सरमा एउटा विशेष जिन परिवर्तन (BRCA — जो स्तन क्यान्सरसँग पनि सम्बन्धित छ) हुन्छ। यस्तो भएमा एउटा चक्की (Olaparib) ले राम्रो काम गर्छ। त्यसैले बायोप्सी महत्त्वपूर्ण छ — केवल क्यान्सर पुष्टि गर्न मात्र होइन, कस्तो औषधि काम गर्छ भन्ने थाहा पाउन पनि।
क्यान्सरको उपचार भनेको केवल ट्युमरको उपचार मात्र होइन। बिरामीलाई कम दुख्नु, खाना खान सक्नु, र दैनिक जीवन राम्रोसँग बिताउन सक्नु — यो पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। KCC मा यी सबैको व्यवस्था छ।
KCC मा इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजी टोली छ — जसले X-ray वा अल्ट्रासाउन्ड हेरेर शरीरभित्र सानो सुइँ वा नली राखेर ठूलो अपरेसन बिना धेरै समस्या हल गर्छ। प्यान्क्रियाज क्यान्सरमा यो टोलीको भूमिका धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
ठूलो अपरेसन बिना, X-ray हेर्दै सानो सुइँले — जन्डिस हटाउने, दुखाइ कम गर्ने, र खाना खान मिल्ने बनाउने।
पित्त नलीभित्र सानो नली (स्टेन्ट) राखिन्छ — पित्त फेरि बग्न थाल्छ। आँखा र छाला सेतो हुन्छ, भोक लाग्छ, बिरामी धेरै राम्रो महसुस गर्छन्। यो KCC मा हुन्छ, भारत जानु पर्दैन।
प्यान्क्रियाज क्यान्सरले पेट र ढाडमा कडा दुखाइ दिन्छ। KCC को IR टोलीले पेटभित्रको एउटा नसाको गाँसमा विशेष सुइँ दिन्छ — यसले ती नसा अस्थायी रूपमा बन्द हुन्छन् र दुखाइ धेरै महिनासम्म कम हुन्छ।
प्यान्क्रियाजले पाचन रस कम बनाउँदा खाना पच्दैन — तौल घट्छ। हरेक खाना खाँदा एउटा क्याप्सुल लिँदा पाचन सामान्य हुन्छ। यो औषधि KCC बाट पाइन्छ र तुरुन्तै फरक देखिन्छ।
ट्युमरले खानाको बाटो बन्द गर्दा बान्ता हुन्छ। IR टोलीले सानो नली राखेर यो बाटो फेरि खोल्न सक्छ। वाकवाकीका लागि राम्रो औषधि पनि दिइन्छ।
प्यान्क्रियाज क्यान्सरले रगतमा चिनी बढाउन सक्छ। KCC मा यो पनि व्यवस्थित गरिन्छ — चक्की वा इन्सुलिनले — ताकि मधुमेह अर्को थप बोझ नबनोस्।
प्यालिएटिभ केयर भनेको "उपचार छोड्नु" होइन — बिरामीलाई दिनप्रतिदिन जति सम्भव राम्रो राख्नु हो। दुखाइ, थकान, चिन्ता — सबैको विशेष व्यवस्थापन। परिवारका लागि पनि।
प्यालिएटिभ केयरबारे थप जान्नुस् →🇬🇧 This page is also available in English
For family members abroad — full information in simple English.
सरल उत्तर — डाक्टरी भाषा बिना।
नेपालमै हुन्छ। KCC काठमाडौंमा प्यान्क्रियाज क्यान्सरको सम्पूर्ण उपचार उपलब्ध छ — अपरेसन (ह्विपल), केमोथेरापी, जन्डिस हटाउने, दुखाइ कम गर्ने सुइँ, र सम्पूर्ण सहयोग। भारतमा दिइने जस्तै अन्तर्राष्ट्रिय मानकको उपचार।
खर्च भारतको दिल्ली वा मुम्बईको तुलनामा ६०–८०% कम हुन्छ। घर नजिकै रहन पाइन्छ, परिवार साथमा हुन्छ, होटल बस्नु पर्दैन।
हो — ढिलाइ नगरी आउनुस्। जन्डिस देखिएपछि सकेसम्म चाँडो KCC आउनु राम्रो। पित्त नली बन्द भएर जन्डिस भएको छ भने नली (स्टेन्ट) राखेर केही दिनमा हटाउन सकिन्छ — बिरामी धेरै राम्रो महसुस गर्छन्।
जन्डिस सधैं क्यान्सरले हुँदैन — पत्थरी र अरू कारणले पनि हुन्छ। तर जे कारणले भए पनि, आफैं ठीक होला भनेर बस्नु हुँदैन।
आउन नसक्नुभएको खण्डमा फोटो खिचेर WhatsApp गर्नुस् — हामी सल्लाह दिन्छौं।
सुरुमै भेटिएको छ र अपरेसन गर्न मिल्छ भने — निको हुन सक्छ। करिब ५ मध्ये १ बिरामीलाई अपरेसन गर्न मिल्छ, र अपरेसन र केमोथेरापीपछि धेरैजसो बिरामी वर्षौंसम्म क्यान्सरमुक्त हुन्छन्।
अपरेसन मिल्दैन भने — "पूर्ण निको" नहोला, तर क्यान्सर नियन्त्रण गर्न, दुखाइ कम गर्न, र राम्रोसँग बाँच्न मद्दत गर्न सकिन्छ। हामी तपाईंको परिवारलाई सच्चाइ बताउँछौं — न झुटो आश, न हार मान्ने।
सकिन्छ — र यो KCC मा हुन्छ।
प्यान्क्रियाज नजिक नसाहरूको एउटा गाँस (सेलियाक प्लेक्सस) हुन्छ जसले दुखाइ सञ्चारित गर्छ। IR टोलीले यस गाँसमा विशेष सुइँ दिन्छ — यसले ती नसा अस्थायी रूपमा बन्द हुन्छन् र दुखाइ धेरै महिनासम्म कम हुन्छ।
यो सुइँ ठूलो अपरेसन होइन — X-ray वा अल्ट्रासाउन्ड हेर्दै छोटो प्रक्रिया हो। यसबाट बलियो दुखाइ कम भएर बिरामी खुसी हुन सक्छन्।
प्रायः होइन। "अपरेसन हुँदैन" भनेको "केही हुँदैन" भनेको होइन। KCC मा पनि धेरै कुरा गर्न सकिन्छ:
रिपोर्ट WhatsApp मा पठाउनुस् — हाम्रो टोलीले हेरेर इमान्दार राय दिन्छ। निःशुल्क।
यसका धेरै कारण हुन सक्छन् — र प्रत्येकको उपाय छ:
KCC आउनुस् — कारण पत्ता लागेपछि सही उपाय गरिन्छ।
मिल्छ। यो KCC मा नियमित रूपमा हुन्छ। उपचार फेरि सुरुबाट गरिँदैन — पुरानो रिपोर्ट र उपचार सारांश हेरेर जहाँ छोडियो त्यहीँबाट अगाडि बढाइन्छ। सबै रिपोर्ट, स्क्यान, र उपचार विवरण ल्याउनुस् — वा पहिले WhatsApp मा पठाउनुस्। उपचार सार्ने बारे →
हो। KCC मा केमोथेरापी प्रायः "आउनुस्, केही घन्टा बस्नुस्, घर जानुस्" भनेर हुन्छ। रात बस्नु पर्दैन। अर्को सेसनको बीचमा बिरामी घरमा सामान्य जीवन बिताउन सक्छन्। केही औषधि घरमै चक्कीको रूपमा खाइन्छ।
नयाँ निदान होस्, जन्डिस होस्, वा अरू अस्पतालको दोस्रो राय चाहिन्छ — KCC को टोली तयार छ। WhatsApp मा रिपोर्ट पठाउनुस् — उही दिन जवाफ पाउनुहुन्छ।
KCC मुख्य अस्पताल · तथाली, भक्तपुर | KCC सिटी क्लिनिक · न्यू बानेश्वर, काठमाडौं