पाठेघरको मुखको क्यान्सर (बच्चादानीको मुखको क्यान्सर) रोक्न सकिने क्यान्सर हो, र सुरुमै भेटिए निको पनि हुन्छ। लगभग सबै केसको कारण HPV भाइरस हो। खोपले यसबाट जोगाउँछ, र सजिलो जाँचले क्यान्सर बन्नुअघि नै पत्ता लगाउन सकिन्छ। KCC मा खोप, जाँच, शल्यक्रिया, रेडियोथेरापी र ब्रेकिथेरापी, सबै काठमाडौंमै एकै ठाउँमा हुन्छ।
श्रीमान्, सासू, आमा र परिवारका सदस्यहरूलाई: धेरै महिला रगत आउँदा वा असामान्य स्राव देखिँदा लाजले, वा "आफैं ठीक हुन्छ" भनेर डाक्टरकहाँ जान ढिला गर्छन्। प्रायः यो आफैं ठीक हुँदैन। सानो कुरा जस्तो लागे पनि, उनलाई एक पटक जाँच गराउन साथ दिनु तपाईंले गर्न सक्ने सबैभन्दा ठूलो मद्दत हो।
KCC का विशेषज्ञद्वारा तयार पारिएको सार
सुरुको अवस्थामा धेरैजसो महिलालाई केही पनि महसुस हुँदैन। त्यसैले तल लेखिएका लक्षणमध्ये एउटा मात्र देखिए पनि "सामान्य होला" भनेर नटारी जाँच गराउनुहोस्।
कुनै पनि उमेरमा, एक पटक मात्र रगत आए पनि स्त्री रोग विशेषज्ञलाई देखाउनुपर्छ। "सुख्खापन भएर होला" भनेर छाड्नु हुँदैन।
डाक्टरलाई देखाउनुपर्ने लक्षण
रोग फैलिएको हुन सक्ने संकेत
यो रोक्न सकिने क्यान्सरमध्ये एक हो। तीनवटा कुरा सँगै गरे जोखिम निकै घट्छ।
छोरीलाई HPV खोप लगाउनु भनेको भविष्यमा पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट जोगाउने सबैभन्दा प्रभावकारी कदम हो। खोप सुरक्षित छ र KCC मा उपलब्ध छ। खोप लगाएपछि पनि ३० वर्षपछि जाँच गराउन भने नछुटाउनुहोस्। अपोइन्टमेन्टका लागि 01-5091629 मा फोन गर्नुहोस्।
पाठेघरको मुखको क्यान्सर बन्न १० देखि २० वर्षसम्म लाग्न सक्छ। यो बीचको समयमा जाँच गराइयो भने गडबडी क्यान्सर बन्नुअघि नै पत्ता लाग्छ र हटाउन सकिन्छ।
| जाँच | कसका लागि | कति समयमा | के पत्ता लगाउँछ |
|---|---|---|---|
| VIA अम्ल लगाएर आँखाले हेर्ने जाँच | ३० वर्षमाथिका महिला | हरेक ३ देखि ५ वर्षमा | क्यान्सर हुनुअघिका सेता दाग। नतिजा केही मिनेटमै |
| Pap स्मियर | २१ वर्षदेखि | हरेक ३ वर्षमा | पाठेघरको मुखका असामान्य कोष |
| HPV DNA परीक्षण ३० वर्षपछि राम्रो | ३० देखि ६५ वर्षका महिला | हरेक ५ वर्षमा | उच्च जोखिमका HPV भाइरस। सबैभन्दा संवेदनशील जाँच |
| कोल्पोस्कोपी र बायोप्सी | VIA, Pap वा HPV जाँच असामान्य आएकी | डाक्टरले भनेको बेला | गडबडीको ठ्याक्कै क्षेत्र र पक्का निदान |
| LEEP / LLETZ | क्यान्सरपूर्व अवस्था पक्का भएकी | एक पटक (उपचार) | गडबडी भएको भाग हटाएर क्यान्सर बन्नबाट रोक्छ |
KCC मा जाँच तालिम प्राप्त महिला स्वास्थ्यकर्मीले गोपनीय र सम्मानजनक वातावरणमा गर्छन्। नतिजा सजिलो भाषामा बुझाइन्छ, धेरै जाँच एकै भ्रमणमा गर्न सकिन्छ, र रिपोर्ट व्हाट्सएपमा पनि पठाइन्छ।
पाठेघरको मुखको क्यान्सर सामान्यतया HPV ले सामान्य कोषहरूलाई १० देखि २० वर्षमा बिस्तारै बदल्दा बन्छ। उपचार "क्यान्सर" भन्ने एउटा शब्दले होइन, कोषको प्रकार र चरण (stage) ले तय हुन्छ।
| रिपोर्टमा लेखिएको | यसको अर्थ |
|---|---|
| Squamous cell carcinoma | पाठेघरको मुखको बाहिरी सतहका कोषबाट बन्ने क्यान्सर। सबैभन्दा सामान्य प्रकार। |
| Adenocarcinoma | भित्रपट्टिका ग्रन्थि कोषबाट बन्ने क्यान्सर। Pap जाँचमा केही गाह्रोसँग देखिन सक्ने भएकाले HPV परीक्षण पनि उपयोगी हुन्छ। |
| FIGO चरण (I देखि IV) | क्यान्सर कति फैलिएको छ भन्ने अन्तर्राष्ट्रिय वर्गीकरण। उपचार यसैले तय गर्छ। |
| CIN 1, 2, 3 | क्यान्सर हुनुअघिको अवस्था। CIN 2 र 3 मा क्यान्सर बन्नबाट रोक्न उपचार चाहिन्छ। |
दुवैको उपचार निको पार्ने उद्देश्यले नै गरिन्छ। चरणअनुसार तरिका र समय फरक पर्छ।
यी प्रतिशत अध्ययनमा आधारित अनुमान हुन्। तपाईंको केसमा के लागू हुन्छ भन्ने कुरा डाक्टरले जाँच र रिपोर्ट हेरेर मात्र भन्न सक्छन्।
धेरैजसो नेपाली महिला IIB देखि IIIB चरणमा आइपुग्छन्। यो चरणमा पनि उपचार निको पार्ने उद्देश्यले नै गरिन्छ। KCC मा प्रयोग हुने प्रोटोकल विश्वका ठूला क्यान्सर केन्द्रमा प्रयोग हुने जस्तै हुन्, र यो सबै नेपालमै उपलब्ध छ।
हरेक केस सिफारिस गर्नुअघि KCC को संयुक्त ट्युमर बोर्डमा छलफल हुन्छ। स्त्री रोग शल्यचिकित्सक, रेडियोथेरापी र केमोथेरापी विशेषज्ञ र रेडियोलोजिस्ट एकै बैठकमा बसेर योजना बनाउँछन्।
ब्रेकिथेरापीमा रेडियोधर्मी स्रोत क्यान्सरको भित्र वा छेउमा राखिन्छ, त्यसैले रेडिएसन ठ्याक्कै चाहिने ठाउँमा पुग्छ। IGBT मा MRI वा CT हेर्दै स्रोत राखिन्छ, त्यसैले हरेक बिरामीको गाँठोको आकार अनुसार मात्रा मिलाइन्छ।
नेपालमा शरीरका धेरै भागका क्यान्सरका लागि पूर्ण ब्रेकिथेरापी सेवा दिने एकमात्र केन्द्र KCC हो। KCC Brachytherapy (English) →
KCC मा हरेक बिरामी अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त क्रम पछ्याउँछन्। पहिलो भेटदेखि फलोअपसम्म के के हुन्छ भन्ने तल छ।
कोल्पोस्कोपीबाट बायोप्सी, पेल्भिसको MRI र CT स्क्यान। FIGO वर्गीकरण अनुसार चरण तोकिन्छ, र यसैले उपचार योजना तय हुन्छ।
स्त्री रोग शल्यचिकित्सक, रेडियोथेरापी र केमोथेरापी विशेषज्ञ मिलेर तपाईंको केस हेर्छन्।
सुरुको चरणमा शल्यक्रिया (IA2 देखि IIA)। ढिलो चरणमा केमोरेडिएसन। बच्चा जन्माउने उमेरका महिलासँग शल्यक्रियाअघि यसबारे छुट्टै कुरा गरिन्छ।
केमोरेडिएसन गरेका बिरामीलाई करिब २ हप्तामा ३ देखि ५ पटक IGBT दिइन्छ। ढिलो चरणका लागि यो अन्तिम र निकै महत्त्वपूर्ण चरण हो।
उपचारपछि ३ महिनामा, त्यसपछि २ वर्षसम्म हरेक ३ महिनामा, अनि ५ वर्षसम्म हरेक ६ महिनामा जाँच। खुट्टा सुन्निने (लिम्फेडेमा), यौन स्वास्थ्य र मानसिक स्वास्थ्यका लागि पनि सहयोग उपलब्ध छ।
सामान्य समयरेखा: निदानका जाँच ५ देखि ७ दिन · ट्युमर बोर्ड १ हप्ताभित्र · शल्यक्रिया ३ देखि ५ दिन अस्पताल र घरमा आराम · केमोरेडिएसन ५ देखि ६ हप्ता · IGBT करिब २ हप्ता · पहिलो फलोअप उपचारको ४ देखि ६ हप्तापछि।
शल्यक्रिया, केमोरेडिएसन र ब्रेकिथेरापीमध्ये के के चाहिन्छ भन्ने कुरा चरणमा भर पर्छ, त्यसैले "पाठेघरको क्यान्सरको उपचार" को एउटै तोकिएको मूल्य हुँदैन। पहिलो परामर्श र चरण निर्धारणका जाँचपछि KCC ले उपचारका हरेक चरणको लिखित अनुमानित खर्च दिन्छ। भारतका ठूला अस्पतालको तुलनामा खर्च निकै कम पर्छ, र यात्रा तथा बस्ने खर्च पनि जोडिँदैन। पहिलो भेटमै तुलना माग्नुहोस्।
बीमा वा अन्य सहुलियत योजनाबारे जान्न व्हाट्सएपमा सोध्नुहोस्। खर्चको जानकारी हेर्नुहोस् →
KCC को मुख्य अस्पताल तथली, भक्तपुरमा छ, र बाहिरबाट आउने बिरामीका लागि रिङ रोडबाट पिकअप सेवा उपलब्ध छ। न्यू बानेश्वर, काठमाडौंमा सिटी क्लिनिक पनि खुलेको छ। यात्रा गर्नुअघि बायोप्सी, MRI, CT वा अघिल्लो उपचारका रिपोर्ट व्हाट्सएपमा पठाउनुहोस्। KCC का विशेषज्ञले २४ घण्टाभित्र हेरेर अर्को कदमबारे सल्लाह दिन्छन्, ताकि अनावश्यक यात्रा नपरोस्।
तपाईं कुन ठाउँबाट आउँदै हुनुहुन्छ?
भारतमा पहिले नै जाँच वा उपचार भइसकेको छ? KCC ले NCCN, ESMO र GEC-ESTRO जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय प्रोटोकल पछ्याउँछ। भएका रिपोर्टहरू ल्याउनुहोस्, उपचार जहाँबाट रोकिएको थियो त्यहींबाट अगाडि बढाउन सकिन्छ।
शल्यक्रिया, रेडियोथेरापी र केमोथेरापीका विशेषज्ञ सुरुदेखि नै एकसाथ हुन्छन्। तपाईंलाई एक विशेषज्ञबाट अर्कोकहाँ पठाइँदैन।
सिटी क्लिनिक, न्यू बानेश्वर, काठमाडौं (फोन 01-5312123 · व्हाट्सएप 9763490950) · मुख्य अस्पताल, तथली, भक्तपुर (फोन 01-5091629) · Read in English